Temat lekcji: Święty Mikołaj – (re)vision board.
Klasy:
IV–VI
Cele:
- Uczeń potrafi wskazać tradycje kulturowe związane z mikołajkami.
- Uczeń zna biografię św. Mikołaja.
- Uczeń umie dokonać selekcji informacji, a następnie twórczo je wykorzystać.
- Uczeń dostrzega złożoność postaci wstępujących we współczesnej popkulturze.
Metody:
pogadanka heurystyczna, burza mózgów, projektowanie (tworzenie kolażu), dyskusja
Formy pracy:
praca zbiorowa, praca grupowa, praca indywidualna
Środki dydaktyczne:
tablica interaktywna, szablon vision board w serwisie Canva, tablica tradycyjna, kartki w formacie A3, kolorowe karteczki samoprzylepne, przybory plastyczne
Uwagi:
Jeśli nauczyciel zdecyduje się na tradycyjną formę kolażu, musi wcześniej poinformować uczniów o konieczności przyniesienia własnych przyborów plastycznych na zajęcia (kredki, ołówki, flamastry itp.).
Przebieg lekcji:
Faza wstępna (10 minut):
Na początku lekcji nauczyciel wita się z uczniami, a następnie informuje ich o tym, że podczas zajęć będą wspólnie tworzyli popularną współcześnie formę kolażu, jaką jest vision board – po polsku „tablica marzeń”, narzędzie do wizualizacji celów. W tym miejscu pedagog powinien się upewnić, czy podopieczni wiedzą, o czym mowa, zadając krótkie zasadnicze pytanie (przykład: Czy wiecie, czym jest vision board?). Po zebraniu satysfakcjonujących odpowiedzi nauczyciel zapowiada klasowe projektowanie tematycznej tablicy wizualizacyjnej, która będzie obrazowała wymarzone mikołajki uczniów (dzień 6 grudnia). Organizacja pracy powinna przebiegać w następujący sposób:
a) Nauczyciel – zajmuje stanowisko przy komputerze i tworzy vision board o nazwie „mikołajki [+ bieżący rok] – vision board [+ dana klasa]” na podstawie pomysłów uczniów (przykład: mikołajki 2025 – vision board kl. IV C).
Uwaga! W tym celu można wykorzystać bezpłatne szablony w serwisie Canva (odnośnik: „create a vision board”).
Działanie to powinno poprzedzać kluczowe pytanie skierowane do podopiecznych: Jak wyglądałyby wasze wymarzone mikołajki?
b) Uczniowie – produkują liczne odpowiedzi na powyższe pytanie w formie burzy mózgów.
Przykładowe elementy:
- prezenty
- list do św. Mikołaja
- św. Mikołaj
- sanie z reniferami przed domem
- przysmaki przygotowane dla św. Mikołaja
- czapki mikołajkowe
- napisy: radość, hojność, empatia
- itp.
Po stworzeniu tablicy wizualizacyjnej, która oddaje popkulturowy charakter mikołajek, nauczyciel proponuje namysł nad historycznymi korzeniami zwyczaju dotyczącego postaci św. Mikołaja, czyli „revision board” – „tablicę rewizji”, ponieważ w zasadniczej części lekcji uczniowie dokonają rewizji (weryfikacji) utrwalonych kulturowo mitów na temat wspomnianego wcześniej popularnego świętego. W tym miejscu zajęć podopieczni zapoznają się z tematem lekcji, który zostaje zapisany przez pedagoga na tablicy tradycyjnej: „Święty Mikołaj – (re)vision board”.
vision board = jak popkultura widzi dziś św. Mikołaja
revision board = co stanowi rdzeń postaci historycznej/pierwotnej
Faza zasadnicza (25 minut):
Zespół klasowy jest dzielony na cztery grupy kilkuosobowe. Zadaniem każdej z nich jest stworzenie „tablicy rewizji” na temat św. Mikołaja – biskupa z Miry. W tym celu uczniowie otrzymują od nauczyciela wydrukowaną biografię świętego, a następnie decydują, które elementy uwzględnią w ramach kolażu „św. Mikołaj – revision board” (szczegółowe materiały biograficzne znajdują się np. na stronie internetowej Fundacji Świętego Mikołaja – pozyskane stamtąd treści to także dobry pretekst do zapoznania podopiecznych z wartościową instytucją).
Praca nad kolażem może się odbywać na dwa sposoby:
1) w przestrzeni internetowej – za pośrednictwem telefonów i serwisu Canva; jeden z uczniów w danym zespole tworzy szablon „tablicy rewizji” (opcjonalnie: udostępnia link pozostałym członkom grupy, by równolegle mogło nad nią pracować kilka osób);
2) przy użyciu tradycyjnych przyborów plastycznych – szablonu kartki A3, kolorowych karteczek samoprzylepnych, ołówków, długopisów, kredek, flamastrów itp.
Wśród przykładowych elementów tego kolażu można wskazać następujące:
- biskup
- pastorał
- sakiewki
- złote kule
- napisy: dyskrecja, anonimowość, cnotliwość
- itp.
Podczas pracy grupowej uczniów nauczyciel zapoznaje się z koncepcją podopiecznych, nadzoruje postępy i udziela odpowiedzi na ewentualne pytania.
Faza podsumowująca (10 minut):
W ramach podsumowania uczniowie krótko przedstawiają swoje projekty na forum klasy (dzielą się tym, co ich zaskoczyło, zaintrygowało, dlaczego uwzględnili dane elementy na swojej tablicy).
Uwaga! Każdy uczeń z grupy powinien samodzielnie omówić przynajmniej jedną składową.
→ Jeśli revision board ma formę:
- elektroniczną – uczniowie udostępniają link nauczycielowi, a ten następnie wyświetla projekt na tablicy interaktywnej;
- tradycyjną – uczniowie trzymają kolaż, prezentując go w centralnym miejscu klasy, by był dobrze widoczny dla wszystkich.
Podczas fazy podsumowującej nauczyciel może zadać poniższe pytania:
- Czy św. Mikołaj to jedna postać, czy może dwie?
- Które elementy ujęte w ramach kolażu vision board mają swoje źródło w kolażach revision board?
- Które elementy na tablicy waszych wymarzonych mikołajek są wytworem kultury współczesnej, reklamy, kina?
Dzięki dynamicznym prezentacjom grup przeplatanych krótką klasową dyskusją uczniowie zyskują możliwość zdobycia jak największej liczby informacji na temat św. Mikołaja oraz uwydatnienia swoich uczuć i emocji związanych z tym tematem.
Scenariusz godziny wychowawczej – mikołajki opracowała: Joanna Pałka
Szkoła Podstawowa – portal dla nauczycieli